Martin Gaus Hondenscholen wonen een olifantentraining bij in Ouwehands Dierenpark.

Zondag 25 november 2012 hebben wij (Martin Gaus hondenschool Bergen op Zoom/Roosendaal en Martin Gaus hondenschool Goes) een bezoek hebben gebracht aan Ouwehands Dierenpark in Rhenen met als hoogtepunt een demonstratie clickertraining met olifanten.

We hebben kennis gemaakt met 5 olifanten:

  • Tooth, 20 jaar, komt uit West Minster Safaripark in Engeland.
  • Aja, 41 jaar, komt uit een safaripark in Sevilla in Spanje
  • Sabi, 27 jaar, komt uit de dierentuin van Augsburg in Duitsland
  • Tembo, 22 jaar, komt uit de dierentuin van Augsburg in Duitsland
  • Duna, 15 jaar, komt uit een safaripark in Sevilla in Spanje.

 

Alle olifanten zijn bij Ouwehands Dierenpark gekomen via het Stamboek van de Afrikaanse Olifanten wat zetelt in Wenen( Oostenrijk). Aja en Duna worden getraind  sinds 7 april 2006, Tooth sinds 19 juni 2007 en Sabi en Tembo sinds 24 november 2011.

De rondleiding werd gegeven door door Con Mul, een olifantenman in hart en nieren. Hij is bij Ouwehands Dierenpark  verantwoordelijk voor de olifanten en voor de Aldabra Reuze Schildpadden.  Hij traint al meer dan 23 jaar met olifanten en je voelt dat het zijn passie is, die grote landreuzen.

De allereerste belangrijke boodschap die hij ons meegaf was, dat hij werkt volgens een vast ochtendritueel. Zijn visie hierop is dat hij absoluut gelooft in het spreekwoord: een goed begin is het halve werk. Hij begroet ook uitbundig ’s ochtends de olifanten met een social talk. Goedemorgen dames, lekker geslapen? Hebben we er weer zin in?

Dan worden ze gewassen volgens een duidelijk patroon. Alles gebeurd vanuit het hands off* principe, wat betekend dat de verzorger en de trainer niet in het verblijf bij de olifant gaan.

Deze wasbeurt wordt uitgevoerd door 2 personen. De ene persoon traint de olifant en de andere persoon wast de olifant. Dit is een klus waarbij het bijzonder belangrijk is, dat deze 2 mensen blind op elkaar kunnen vertrouwen. De trainer geeft aan wanneer de andere persoon kan wassen.

De trainer traint de olifant met een clicker en 2 targetsticks. Heeft de olifant om wat voor reden dan ook geen zin of wil hij niet, dan probeert men het gedrag om te buigen. Lukt dat niet, dan wordt de handeling voor die dag over geslagen. Let wel, dat is dan wel een aandachtspunt. Het ombuigen kan door middel van een kleine time-out (even omdraaien) of even iets anders doen (ander commando).

 

Con blijft gedurende de rondleiding benadrukken, dat hij niet van dit ritueel afwijkt en wel om de volgende redenen:

  • Duidelijkheid
  • Structuur
  • Samenwerking
  • Vertrouwen
  • Voorspelbaarheid

 

Er komen olifanten binnen bij hem, die werkelijk niets kunnen of getraumatiseerd zijn. Hij gelooft in het feit dat het belangrijk is om deze dieren duidelijkheid, structuur en voorspelbaarheid te bieden op basis van vertrouwen en samenwerking. Zijn ochtendritueel is daar een wezenlijk onderdeel van. Daar ligt de basis van deze samenwerking. Het ochtendritueel (en trouwens iedere training) wordt positief afgesloten, vaak met een jackpot. Heel herkenbaar vanuit de hondenwereld.

Trainen lijkt iedereen te kunnen, maar...goed trainen is een kunst! Een kunst die niet iedereen begrijpt of wil begrijpen, laat staan beheerst.

Vanuit de samenwerking, die hij opbouwt tijdens het ochtendritueel, gaat hij trainen met de olifanten. De tweede belangrijke boodschap die hij meegeeft is dat je je bewust moet zijn van je energie level. Een olifant reageert heel erg op jouw lichaamstaal en energie. Om tot een goede samenwerking te komen moet je een duidelijke lichaamstaal hebben en positieve energie uitstralen. Hij bekijkt per olifant hoever hij in bepaalde situaties kan gaan om vertrouwen te winnen om zo’n samenwerking tot stand te brengen. Soms kan het bij een getraumatiseerde olifant al meer dan genoeg zijn om wat lekker dingen in zijn verblijf te gooien om zo zijn vertrouwen te winnen. Tijdens de rondleiding wijst Con ons nog meerdere malen op het feit, dat een olifant van nature geen agressief dier is, maar in sommige gevallen wel dwingend kan zijn.  Veiligheid staat dus voor alles. Belangrijk is dus je FOCUS !

De specialiteit van Con is de voetverzorging van de olifanten. Ze hebben mooie, gladde, zachte voeten. Con heeft de olifanten geleerd om hun voet door het hek aan te reiken zodat hij deze kan verzorgen. De olifanten lopen in Ouwehands Dierenpark op zand omdat dat vele malen beter is voor de voeten dan beton. Als olifanten op het beton lopen dan beschadigen ze hun voetzolen en als ze dan ook nog door de urine en ontlasting lopen bestaat de kans dat hun voeten helemaal gaan ontsteken. Als een olifant zijn poten niet kan laten verzorgen omdat hij simpelweg niet geleerd is hoe dat moet, dan is het dier dus daarvan de dupe.

Con benadrukt dat alle oefeningen die aangeleerd worden, gebaseerd zijn op verzorging. Bijvoorbeeld het commando “ear” is aangeleerd om de olifant te leren dat hij zijn oor naar voren kan klappen zodat er makkelijker bloed afgenomen kan worden. Er bevindt zich in het oor van de olifant een hele grote ader, die men daar voor gebruikt. Bloed wordt bijv. afgenomen om de cyclus van het vrouwtje vast te stellen. Het aanleren van al deze oefeningen zorgt er dus voor dat de verzorging van deze kolossale dieren een stuk makkelijker wordt. Daarnaast krijgen de olifanten door te trainingen een stuk geestelijke uitdaging aangeboden wat hun leven verrijkt.

De olifanten worden vaak getraind met 2 targetsticks. Het is eigenlijk een verlenging van zijn lichaam, dus hij traint eigenlijk de olifant met twee extra lange armen. Bijzonder is dat de targetsticks, die toch echt subtiel werden gehanteerd, duidelijk gevoeld werden door de olifant. Hij vraagt bijvoorbeeld. een target (de olifant moet met zijn kop de targetstick aanraken) en daarna met het andere stokje een side (de olifant moet zijn lijf draaien naar de zijkant van de verblijf). Hij maakt dan een gesloten cirkel of energiebaan met de olifant.

Con vertelt: deze olifanten leven 365 dagen per jaar, 24 uur per dag op deze plek. Ze zijn compleet afhankelijk van onze verzorging en de verrijking, van dit leven, die wij ze geven. Wij zijn daarom ook verplicht om ze te trainen en ze iets te doen te geven zodat ze een uitlaatklep hebben.

 

De olifanten kennen onderstaande commando’s:

  • Target (de olifant raakt met zijn hoofd de targetstick aan)
  • Side (de olifant draait met zijn lijf naar de hek)
  • Turn (de olifant draait zijn lijf weg van het hek en komt frontaal voor je staan)
  • Foot (hij tilt de aangewezen voet op en zet die in het “raam” zodat de voet verzorgd kan worden)
  • Take ( hij apporteert een borstel die weggegooid is voor hem)
  • Give (hij laat de borstel los in je hand. Hij wordt wel gelijktijdig geclickt)
  • Step up (de olifant gaat op een steen staan)
  • Trunk ( de olifant biedt zijn slurf aan)
  • Blow ( de olifant blaast lucht door zijn slurf)
  • Go ( de olifant loopt naar het aangewezen verblijf)
  • Steady (de olifant blijft stil staan op de aangewezen positie)
  • Ear (de olifant biedt zijn oor aan)
  • Go Back (olifant loopt achteruit)

 

We mochten na de training allemaal de voet van de olifant een bekijken en voelen. Een bijzondere ervaring, mede omdat Con aangaf dat een olifantenhuid heel gevoelig is en dus eigenlijk het spreekwoord helemaal niet klopt.

Soms bekruipt je toch wel even een soort Walt Disney gevoel van wat zijn ze toch groot en schattig en de olifanten hebben op heel veel momenten een hoge aaibaarheidsfactor. Dit gevoel werd wreed verstoort toen 1 van hen, niet snel genoeg eten kreeg naar haar zin. Ze maken dan een kabaal waarbij je het gevoel krijgt dat de ijzeren spijlen van het verblijf gaan breken als luciferhoutjes. Je begrijpt dan ook weer heel erg goed dat er hands off getraind wordt.

Olifanten vinden het heerlijk om in een berg zand te slapen en hebben dan in Ouwehands Dierenpark  ook een heus bed. Ze “schudden” zelf hun bed op. De bedden bevinden zich uit het zicht van de bezoeker. Je begrijpt pas wat deze dieren moeten voelen als je even in het buitenverblijf gaat staan. Je wordt daar de hele tijd bekeken door bezoekers.

Er wordt door de verzorgers/trainers ook veel gedaan aan vermaak voor de olifanten. Ze hebben hele grote boomstammen waar ze mee kunnen sjouwen en een heerlijk modderbad waar ze in gaan badderen. Iets wat er volgens Con op duidt dat ze het op dat moment heel erg naar hun zin hebben.

Na de training en ontmoeting met de olifanten werden de dieren nog getrakteerd op de door ons meegebrachte fruitmanden. Een prachtig gezicht om te zien omdat de olifant ook eerst netjes een oefening moet doen voordat hij mag “aanvallen” op zijn maaltijd. Een paar stapjes naar achteren, poot omhoog, slurf omhoog een eet smakelijk!!!!! Con heeft ze dit geleerd als zelfbeheersingoefening zoals wij de hond eerst laten zitten voordat hij zijn eten krijgt.

Leuk om te zien, dat ze eerst alle appeltjes eruit pikten, toen de winterwortels en tussendoor een kropje sla. Zo’n fruitmandje gaat in je holle kies, als je 100 kg per dag moet eten.

De olifanten zijn prachtige wezens. Ze kijken je  met hun, relatief gezien, kleine ogen recht in je ziel. Er ontgaat hen werkelijk niets. Ze geven je het gevoel mee van een diep, diep respect voor deze grote, vriendelijke reus. Ik ben heel blij en alle mensen die met ons mee waren, dat wij deze hele bijzondere dag heb mogen meemaken. Wij zijn er rijkere mensen van geworden.

 

Foto's van deze dag kunt u hier bekijken!

 

*Hands on/Hands off methode: Bij de hands-on methode gaat de dierverzorger in het verblijf bij het dier. Het dier moet dan dus vastgelegd worden of er wordt in sommige gevallen geweld gebruikt om te laten zien dat men de baas is over het dier. Bij de hands-off methode gaat de verzorger/trainer nooit in het verblijf, dus wordt de gevaarlijke situatie voorkomen. Als er vertrouwen is tussen dier en mens zal het dier in dit soort situaties dus ook veel sneller leren. De mens hoeft ook niet bang te zijn, dat het dier zal terug vallen op zijn instincten.